|
Coachcompetenties
(volgens het Nederlandse Coaching College)
Dit competentiemodel onderscheidt zeven kerncompetenties die ieder
betrekking hebben op de coach zelf, de cliënt en de omgeving. Het is
vanzelfsprekend dat geen enkele kerncompetentie of deelcompetentie daarvan op
zich zelf staat, maar dat alle competenties met elkaar verbonden zijn. Door deze
indeling heeft de coach echter een mogelijkheid om per kerncompetentie te zien
waarop zij zich nog verder kan ontwikkelen en/of supervisie nodig heeft.
Een NOVIS-coach…
1. Heeft een hoog zelfbewustzijn
De belangrijkste competentie van de coach is dat hij een hoog
ontwikkeld bewustzijn heeft en dat blijft ontwikkelen. Wanneer wij
het bewustzijn omschrijven als het vermogen te beseffen ‘wat is’ en
‘wat gaande is’ dan komt dat bij coaches ondermeer tot uiting in het
vermogen om los van conditionering te kijken naar situaties en
ideeën en in het vermogen grenzen aan te geven in wat mogelijk en
onmogelijk is. Een coach weet waartoe een mens wel en niet in staat
is, inclusief zijzelf, en is in staat de (eigen) grenzen van dat
kunnen aan te geven. Wanneer wij het bewustzijn beknopt beschrijven
als het vermogen tot ‘reflectie en bezinning’, dan is een coach
zeker iemand die zelfreflecterend en zelfregulerend in het leven staat.
In de trias coach, cliënt, omgeving komen de competenties op het
gebied van het bewustzijn vooral tot uitdrukking in de trefwoorden:
|
Richting haarzelf |
Richting cliënt |
Richting omgeving |
|
-
- Present |
-
- Aandachtig |
-
- Realistisch |
|
-
- Zelfreflectief |
-
- Onbevangen |
-
- Objectief |
|
-
- Zelfregulerend/Autonoom |
-
- Onbevooroordeeld |
-
- Holistisch |
2. Is in staat snel een vertrouwensrelatie op te bouwen
Een coach is iemand die gemakkelijk zowel met individuen als met
groepen omgaat. In deze competentie speelt het vermogen om
vertrouwen te wekken en dit vervolgens waar te maken en te behouden
met de cliënt. In die relatie laat zij zien dat zij voor de volle
100% voor de cliënt gaat, en dat zij een (surrogaat)partner, een
‘maatje’ of in sommige situaties zelfs een (surrogaat)ouderfiguur
voor de cliënt kan en wil zijn.
De vaardigheid om een vertrouwens-relatie op te bouwen komt tot
uitdrukking in de trefwoorden:
|
Richting haarzelf |
Richting cliënt |
Richting omgeving |
|
-
- Sympathiek |
-
- Accepterend |
-
- Open |
|
-
- Toegankelijk |
-
- Vertrouwelijk |
-
- Geïnteresseerd |
|
-
- Sensibel |
-
- Hartelijk |
-
- Attent |
3. Communiceert
helder en to the point
Een coach beschikt over uitstekende communicatieve
eigenschappen, zowel verbaal als non-verbaal. Zij richt zich als
communicator op 'de waarheid'. Dat wil zeggen dat zij als ontvanger
van boodschappen vooral zoekt naar de kern, naar waar het werkelijk
om gaat en wat de ander werkelijk tot uitdrukking wil brengen. En
als zender staat zij in voor de betrouwbaarheid van haar
boodschappen, omdat zij in houding, woorden en gebaren uitdrukking
wil geven aan ‘wat waar is’, ongeacht de gevoelens die hierbij los
kunnen komen. Zij is in staat haar bevindingen in heldere termen
weer te geven en is niet bang om door wat zij zegt onaardig gevonden
te worden. De competenties op het gebied van communicatie komen
voornamelijk tot uitdrukking in de trefwoorden:
|
Richting haarzelf |
Richting cliënt |
Richting omgeving |
|
-
- Luisterend |
-
- Reflecterend |
-
- Distinctief |
|
-
- Bedachtzaam |
-
- To the point |
-
- Participerend |
|
-
- Helder |
-
- Simultaan |
-
- Constructief |
4. Heeft een objectief inlevingsvermogen
Een coach heeft goed contact met haar eigen gevoelsleven en kan zich
op basis daarvan uitstekend inleven in het gevoel en de leefwereld
van de cliënt. Zij hecht waarde aan en toont begrip voor andermans
ervaringen, emoties en dromen. Daarbij weet zij wel afstand te
bewaren en respecteert zij de privacy van de cliënt. Empathie is
belangrijk, en empathisch kunnen reageren is voor een coach een
noodzakelijke eigenschap.
Dit alles komt met name tot uitdrukking door de trefwoorden:
|
Richting haarzelf |
Richting cliënt |
Richting omgeving |
|
-
- Authentiek |
-
- Empathisch |
-
- Gevoel voor humor |
|
-
- Evenwichtig |
-
- Warm |
-
- Relativerend |
|
-
- Harmonisch |
-
- Betrokken |
-
- Nuchter |
5. Hanteert hoge normen en waarden
De coach is iemand die, met name op ethisch vlak, hoge normen en
waarden hanteert. Zij is niet alleen eerlijk en oprecht, maar toont
respect voor de cliënt, ongeacht diens verschijning, afkomst,
opleiding en bewustzijnsniveau. Zij zoekt en spreekt de waarheid en
toont geen angst, woede of weerstand bij het horen van andermans
waarheid.
Een hoog normen- en waardenstelsel komt vooral tot uitdrukking in
de trefwoorden:
|
Richting haarzelf |
Richting cliënt |
Richting omgeving |
|
-
- Integer |
-
- Respectvol |
- - Betrouwbaar |
|
-
- Eerlijk |
-
- Gelijkwaardig |
- - Beschaafd |
|
-
- Oprecht |
-
- Voorbeeldig |
- - Aanspreekbaar op |
6. Is gedisciplineerd en proactief
(proactiviteit = vooruitstrevend handelen)
Coaching brengt een bewust aangestuurd transformatieproces op gang.
De activiteiten die daarbij een rol spelen, brengen veranderingen
teweeg op allerlei gebieden, ook persoonlijke. Dat kan pijnlijk
zijn. Veel mensen hebben mede daardoor angst om het vertrouwde los
te laten. Een coach toont daarom behalve begrip voor angst en
aarzeling, ook consistentie en discipline in het streven naar het
doel: persoonlijke groei van de cliënt. Weerstand tegen
transformatie zal de coach herkennen en trachten te doorbreken.
Hierin toont zij uithoudingsvermogen en erkent zij ook de grenzen van
het toelaatbare.
De competentie discipline en proactiviteit komt tot uitdrukking in
de trefwoorden:
|
Richting haarzelf |
Richting cliënt |
Richting omgeving |
|
-
- Consistent |
-
- Doelmatig |
-
- Verantwoordelijk |
|
-
- Congruent |
-
- Doorzettend |
-
- Doortastend |
|
-
- Gedisciplineerd |
-
- Directief / Sturend |
-
- Anticiperend |
7. Is een inspirerend rolmodel
Een coach kan een ander uitsluitend inspireren in datgene waartoe
zij zelf ook bereid is. Zodra een coach een ander motiveert om
bijvoorbeeld ‘open en eerlijk’ te zijn, zonder dat zij dat zelf ook
is, slaat zij de plank volledig mis. Een coach biedt een cliënt een
rolmodel aan. Zij inspireert door de overtuiging dat het leven vol
met mogelijkheden en aantrekkelijke uitdagingen is. Een coach zal
een cliënt altijd inspireren om vanuit zijn innerlijke drijfveren
tot actie over te gaan in plaats van een cliënt onder druk te
zetten. Een coach helpt een cliënt de beperkingen en blokkades weg
te nemen om zo zijn doelen te bereiken.
De vaardigheid een cliënt te inspireren komt vooral tot uiting in:
|
Richting haarzelf |
Richting cliënt |
Richting omgeving |
|
-
- Bezield |
-
- Rolmodel |
-
- Visionair |
|
-
- Spiritueel |
-
- Toegewijd |
-
- Positief |
|
-
- Creatief |
-
- Stimulerend |
-
- Origineel |
|